“Roe Wade kararı” olarak bilinen 1973 tarihli karar, ABD’de kürtajın anayasal bir hak olmasının temel desteğini oluşturuyordu.
ABD Yüksek mahkemesinin uzun müddettir hakkında tartışmaların sürdüğü davayla ilgili Temmuz ayı başında kararını açıklaması bekleniyor. Fakat ortaya çıkan yeni dokümanlara nazaran mahkemenin kararının rengi belirli oldu.
ABD Yüksek Mahkemesi’nden Yargıç Samuel Alito tarafından kaleme alındığı ileri sürülen ve Politico tarafından ortaya çıkarılan evrak doğrulanırsa, mahkemenin tarihinde bir birinci yaşanmış olacak.
TASLAKTA NELER VAR?
Sızıntıyla ilgili haberlere Yüksek Mahkeme ya da Beyaz Saray’dan şimdi bir yorum gelmedi.
Sızdırılan Yüksek Mahkeme görüşünde “Roe Wade kararının baştan beri açık biçimde yanlış olduğu” söylenerek, kararın münasebetinin “son derece zayıf olduğu” ve kararın “zararlı sonuçları olduğu” tabir ediliyor.
Metinde, “Kaçınılmaz sonuç, kürtaj hakkının ülke tarihinde ve geleneklerinde esaslı bir yerinin olmadığıdır” tabirleri yer alıyor.
Temsilciler Meclisi Lideri Nancy Pelosi ve Demokratların Senato’daki önderi Chuck Schumer, ortak bir açıklama yaparak sızıntıya reaksiyon gösterdi:
“Eğer haberler doğruysa, Yüksek Mahkeme son 50 yılın en büyük hak kısıtlamasına hazırlanıyor. Cumhuriyetçilerin atadığı yargıçlar yakın tarihteki en berbat ve ziyanlı kararlarla hatırlanacak.”
Sızdırılan belgeyi protesto etmek için kürtaj hakkını savunanlar Temsilciler Meclisi önünde buluştu.
YANSILAR ÇIĞ ÜZERE
Kürtaj hakkını savunan aksiyoncular, Temsilciler Meclisi binasının dışında toplanarak, kürtaj hakkını maksat alan dokümana reaksiyon gösterdi.
Protesto gösterisinde birçok kişi “Yasakları vücudumdan çek”, “Kadın hakları insan haklarıdır” ve “Benim vücudum benim kararım” yazılı dövizler taşıdı.
Politico’ya nazaran sızdırılan doküman “Birinci taslak” olarak niteleniyor ve Şubat ayında hazırlandı.
22 EYALETTE YASA DIŞI HALE GELEBİLİR
BBC Kuzey Amerika Muhabiri Anthony Zurcher’e nazaran, kelam konusu taslağın yasa haline gelmesi durumunda, kürtaj 22 eyalette yasa dışı hale gelebilir.
Kararın uygulanması ve yasal yeri ise siyasi tansiyonun merkezine oturacağa benziyor. Ancak Zurcher, bunun bir taslak olduğunun da altını çiziyor. Mahkemelerin, sızdırılan görüşlerin akabinde görüş değişikliğine gidebildiği biliniyor.
Yüksek Mahkeme’deki dokuz yargıçtan altısı, Cumhuriyetçi liderler tarafından görevlendirildi.
Metni kaleme alan Yargıç Alito ile birlikte Cumhuriyetçiler tarafından atanan dört yargıçın da bu kararın ardında olduğu ileri sürülüyor.
KARAR EYALETLERE KALABİLİR
Kelam konusu taslak metin şayet çoğunluk kararı olarak açıklanırsa, ABD’de kürtaj anayasal bir hak olmaktan çıkabilir ve eyaletlerin bu mevzuda tekil kararlar vermesinin önü açılabilir.
1973 tarihli Roe Wade kararında Yüksek Mahkeme, ABD’li bayanların, Anayasa’nın ailevi mevzularda ferdî seçim özgürlüğünü düzenleyen 14. unsuruna dayanarak, cenin rahim dışında yaşayabilecek duruma gelmeden evvel yani hamileliğin 22 ila 24. haftalarına kadar kürtaj yaptırma hakkına sahip olduklarına hükmetmişti.
2019’da ABD’de 630 bin kürtaj yapıldığı kayıtlara geçti. Bu bilgi, 2010’a nazaran yüzde 18 düşüş olduğunu gösteriyor.
20’li yaşlardaki bayanlar, 2019’daki kürtaj süreçlerinin yüzde 57’sini oluşturuyor.